Yeni seçilecek muhtarların sosyal güvenliği nasıl olacak?   Bugünkü yazımızda bir hafta sonra yapılacak mahalli seçimlerin sonucunda yeni seçilecek olan köy ve mahalle muhtarlarının sosyal güvenliklerinin nasıl sağlanacağının cevabını arayacağız. Yeni seçilecek olan köy ve mahalle muhtarları, 5510 sayılı “Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu” kapsamında sigortalı sayılacaklar. Muhtarların kendi adlarına prim ödemeleri gerekmektedir. Bunun için seçilen muhtarların; - Bir hizmet akdi ile bir işveren yanında çalışmaması, - Kendi adına ticari faaliyette bulunmaması - Sosyal Güvenlik Kurumları (SGK) kapsamında herhangi bir aylık veya gelir almaması gerekir. EMEKLİLİK MAAŞLARI ARTACAK Muhtarlar 5510 sayılı Kanuna göre 4-b sigortalısı sayılmışlardır. Diğer bir ifade ile işveren yanında çalışması olmayan ayrıca ticari bir işletmeye sahip ya da ortak olmayanlar muhtar seçildikleri takdirde zorunlu olarak sosyal güvenlik kapsamında sigortalı olacaklardır. İl veya İlçe Mülki Amirlikleri seçilen muhtarların bildirimlerini 15 gün içinde SGK’ya yapacaklardır. Burada dikkat edilmesi gereken husus, muhtarlık görevini sürdürmekte olup 29 Mart 2009 tarihindeki seçimde tekrar bu göreve seçilen kişiler ile ilk defa önümüzdeki pazar günü yapılacak yerel seçimlerde muhtar seçilecek kişiler arasında prim ödeme miktarı ile prim ödeme gün sayıları arasında farklılıklar bulunmaktadır. 1 Ekim 2008 tarihinden önce muhtar seçilenler her ay için 15 gün üzerinden prim ödemekteydi. Yeni Kanunla birlikte 1 Ekim 2008-1 Nisan 2009 tarihleri arasında SGK’ya müracaat eden muhtarlar, 30 gün üzerinden prim ödeme hakkına sahip oldular. Bu da emekliliklerinde daha fazla maaş almalarına imkan sağlayacaktır. İlk defa bu yerel seçimlerde muhtar seçilenler ise 2009 yılı için 16 gün üzerinden, takip eden yıllarda da 1’er gün artırılarak prim ödeyeceklerdir. Muhtarlık yaptığı süre içerisinde kendi nam ve hesabına ticari faaliyette bulunmaya başlayan kişiler ise 16 gün üzerinden değil de zorunlu olarak 30 gün üzerinden prim ödemek zorundadır. Her ne kadar 2009 yılı için 16 gün, 2010 yılı için 17 gün ve takip eden yıllar için birer gün artırılarak prim ödenmiş olsa bile muhtarlar her ay için 30 gün üzerinden sigortalı sayılacaklardır. Muhtarlar görevlerini sürdürmekte iken herhangi bir işveren yanında sigortalı olmayı gerektirir nitelikte hizmet akdi ile çalışmaya başladığı takdirde 4-b sigortalılığı çalışmaya başladığı tarih itibari ile sona ermektedir. Bu durumda muhtarlar 4-a statüsüne tabi zorunlu sigortalı olmaktadır. Ayrıca, görev süresi içerisinde sigortalı olarak hizmet akdine tabi çalışmaya başlayan muhtarların sigortalı olarak çalışmaya başladıkları tarihten itibaren 4-b sigortalılığı sona erip 4-a sigortalılığı devreye girdiği için 10 gün içerisinde SGK’ya yazılı olarak başvuru yapması zorunluluğu da vardır. Başvurunun sigortalı işten ayrılış bildirgesi ile yapılması gerekmektedir. Her ne kadar işten ayrılış bildirgesinin verilmemesi nedeniyle para cezası 1 Ağustos 2009’da yürürlüğe girecek olsa da ileride sıkıntı yaşamamak için işten ayrılış bildirgesinin mutlaka Kuruma verilmesini tavsiye ediyoruz. Muhtar olarak hizmete devam eden ve tekrar bu göreve seçilemediği için muhtarlıkları sona eren kişilerin sigortalılığı, şayet ticari bir faaliyeti yok ise 29 Mart günü itibariyle sona erer. Seçilemeyen muhtarların sigortalılıklarının durdurulması İl ya da İlçe Mülki Amirliğince 10 gün içinde yani 07.04.2009’a kadar SGK’ya bildirilir. NE KADAR PRİM ÖDEYECEKLER? Muhtarların ödemesi gereken prim miktarı günlük asgari ücret ile günlük asgari ücretin 6.5 katı arasında belirleyecekleri miktarlar üzerinden hesaplanmaktadır. Günlük prim tutarı 1 Ağustos 2009-30 Haziran 2009 tarihleri için 22.20 ile 144.30 TL arasında seçilen günlük kazancın %33.5’idir. 16 gün üzerinden prim ödemek isteyen muhtarlar en az 119 TL, en çok 773.45 TL ödeyebilirler. Halen muhtarlık görevinde bulunanların 1 Nisan 2009 tarihine kadar Kuruma başvurarak 30 gün üzerinden prim ödemek istemesi halinde, ödemesi gereken prim tutarı en az 223.11 TL en çok ise 1.450.22 TL’dir. Seçime katılan tüm muhtar adaylarına şimdiden başarılar diliyorum.   Lütfü Köksal Türkiye/22.03.2009