Özel İnşaat İşlerinde Çalışan İşçilere Ödenen Ücretler

                    Genel anlamda ücret bir kimseye bir iş karşılığında işveren tarafından sağlanan ve para ile ödenen tutardır. 193 sayılı Gelir Vergisi  Kanunu’nun 61.maddesinde “Ücret, işverene tabi ve belirli bir işyerine bağlı olarak çalışanlara hizmet karşılığı verilen para ve ayınlar ile sağlanan ve para ile temsil edilen menfaatlerdir” diye tanımlanır.

                      Vergilendirme ve tespit şekli bakımından ücretler iki kısma ayrılır.

                      1-Gerçek Ücretler  : Ücretin vergilendirilmesinde prensip olarak gerçek usul kabul edilir. Ücret geliri elde eden ücretlinin gelirlerinden kaynakta tevkif suretiyle kesinti yapılmakta ve yapılan kesinti işverence muhtasar beyanı ile beyan edilmektedir.

                      2-Diğer Ücretler     : Bir kısım hizmet erbabının gerçek ücreti üzerinden vergilendirilmesi ücretin saptanmasındaki güçlük nedeniyle mümkün olmamaktadır. Dolayısıyla işverenin gelir vergisi tevkifatı yapması ve muhtasar beyanı vermesi söz konusu olmayıp takvim yılında geçerli olan asgari ücretin yıllık brüt tutarının  ¼ olarak belirlenen safi ücret üzerinden vergi hesaplanmasıyla vergilendirilmektedir. Gelir Vergisi Kanunu 64.maddesinde diğer ücretler;

                       a-Kazançları basit usulde tespit edilen ticaret erbabının yanında çalışanlar

                       b-Özel hizmetlerde çalışan şoförler

                       c-ÖZEL İNŞAATLARDA ÇALIŞAN İŞÇİLER

                       d-Gayrimenkul sermaye iradı sahibi yanında çalışanlar;   

olarak sayılmış ve makalemizin konusu olan özel inşaat işlerinde çalışan işçilere ödenen ücretler diğer ücretler arasında sayılmıştır. Diğer ücretler için yıllık beyanname verilmez, diğer gelirle ile ilgili beyan verilse dahi beyana ithal edilmez hükmü kanunda yer almaktadır. Yani bu hükümden anlaşılacağı üzere özel inşaat işlerinde çalışan işçilere ödenen ücretler için tevkifat yapılarak muhtasar beyanı ile bildirilmesi söz konusu değildir.  Geliri elde eden işçinin de yıllık beyanname vermesi söz konusu olmayıp eğer diğer gelirlerinden dolayı beyan verecek olsa da bu gelirini dahil etmeyecektir.

                       Özel inşaatlarda  çalışan işçilerin diğer ücretli olarak kabul edilmesi için inşaatın özel inşaat olması gerekir. Yani kendi arsası üzerine kendi kullanımı için yapılan inşaat olması lazım özel inşaat ile ilgili diğer makalelerimizde özel inşaatlar hakkında yeterli bilgi verdiğimizden bur da fazla detaya girmeden kat karşılığı veya arsa karşılığı yapılan müteahhitlerin yaptığı veya kooperatif kapsamında yapılan inşaatlar özel inşaat değildir. Bunların ticari kazanç olduğunu daha öncede beyan etmiştik. Ticari faaliyet kapsamında yapılan bu inşaatlarda işçilere yapılan ödemeler gerçek ücret olup tevkifata tabidir.  Dolayısıyla inşaatın özel inşaat olup olmadığının tespiti önemlidir. Ama günümüzde özel inşaat diye yapılan ama arkasında bir müteahhidin olduğu kayıt dışı ekonomiyi körükleyen bir yapının var olduğu da göz ardı edilmemeli bu konuda denetimlerin yoğunlaştırılması gerekmektedir.                    

      Gelir Vergisi Kanunu’nun 109 maddesinin 2.bendinde ise “DİĞER ÜCRETLERDE hizmetin ifa olunduğu takvim yılının ikinci ayında,takvim yılı içinde başlanılması halinde işe başlama tarihinden itibaren bir ay içinde Gelir Vergisi tarh edilir” hükmü yer almaktadır. Bu hüküm ile de özel inşaatta çalıştırılan işçi vergi karnesiyle işe başlama tarihinden itibaren bir ay içinde vergi dairesine başvurarak vergilerini tarh ettirmesi gerekmektedir. Diğer ücretlerden tevkifat yapılamayacağından ödenecek olan ücretlerden herhangi bir tevkifat yapılmasına gerek bulunmamaktadır.

       Görüldüğü üzere kanunda diğer ücretler ayrı bir vergileme sisteminde belirtilmiş olup işçilerin vergi karneleri ile vergi dairelerine kaydını yaptırması ve işverenin de bunu kontrol etmesi gerekmekte olup müteselsil bir sorumluluk yüklenmiştir. Bundan doğacak her türlü vergi ve cezalardan iki tarafında sorumlu tutulmasıyla bir kontrol mekanizması oluşturulmuştur.

Saygılarımla

Kazım Güzeller

Mali Müşavir

www.guzellermusavirlik.com

kazim@guzellermusavirlik.com