Ba Bs Formlarının Düzenlenmesi

2005 yılında kayıt dışı ekonomi ile daha etkin bir şekilde mücadele etmek için Gelir İdaresi Başkanlığının kurulmasından sonra elektronik altyapıya çok önem verilmiş, verilerin toplanması ve analizine yönelik birtakım uygulamalar geliştirilmiştir.  

Bu uygulamalardan biri de, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 148, 149 ve Mükerrer 257 nci maddelerinin verdiği yetkiye dayanılarak çıkarılan ve bilanço esasına göre defter tutan mükelleflerin belirli bir haddi aşan mal ve hizmet alımlarını "Mal ve Hizmet Alımlarına İlişkin Bildirim Formu (Form Ba)" ile; mal ve hizmet satışlarını ise "Mal ve Hizmet Satışlarına İlişkin Bildirim Formu (Form Bs)" ile bildirmeleri hususunda yükümlülük getiren 362 Sıra No'lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğidir. 

362 Sıra No’lu VUK Genel Tebliği ile takvim yılı itibariyle düzenlenmesi gereken Ba ve Bs bildirim formlarının daha sonra yayımlanan 381 Sıra No’lu VUK Genel Tebliği ile 2008 yılı ve müteakip yıllarda aylık dönemler halinde verilmesi zorunlu hale getirilmiştir. 

Ba ve Bs bildirim formlarının aylık dönemler itibariyle verilmesinin zorunlu hale getirilmesi mükellefler açısından büyük önem arzetmektedir. Biz de bu yazımızda mükelleflerin ve meslek mensublarının bu formları verirken herhangi bir müeyyide ile karşılaşmamaları için dikkat etmeleri gereken hususlara değineceğiz.

- Mükellefler bildirim formlarını aylık dönemler halinde düzenleyerek, izleyen ayın 5’inci gününden itibaren bir sonraki ayın 5’inci günü akşamına kadar vermekle yükümlüdürler. Örneğin; bir mükellef 2008 yılı Haziran ayına ait Ba-Bs bildirimlerini 05 Temmuz 2008 gününden itibaren 05 Ağustos 2008 tarihi akşamına kadar verebilecektir. Ayrıca özel hesap dönemine tabi olan mükelleflerin de, Ba ve Bs bildirim formlarını tabi oldukları özel hesap dönemi itibariyle değil, aylık dönemler halinde düzenlemeleri gerekmektedir.  

- Mükelleflerin mal ve/veya hizmet alımları ile mal ve/veya hizmet satışlarına uygulanacak had 8000 TL olarak belirlenmiştir. Buna göre bir kişi veya kurumdan KDV hariç 8000 TL ve üzerindeki mal ve/veya hizmet alımları Ba formu ile; mal ve/veya hizmet satışları ise Bs formu ile bildirilecektir. Limitin altında kalan alış ve satış bedelleri toplamı ile yazarkasa kullanılmak suretiyle yapılan satışların toplamı KDV hariç tutarlar olarak "Diğer Mal ve Hizmet Bedeli Toplamı" (Tablo III) bölümüne yazılacaktır. Bildirim verme yükümlülüğünde olan, ancak tüm alış ve satışları belirlenen hadlerin altında kalan mükelleflerin, sözkonusu formları "Diğer Mal ve Hizmet Bedeli Toplamı" alanlarını doldurularak vermeleri gerekir.  

- Bilanço esasına göre defter tutan ve  beyannamesini elektronik ortamda vermek zorunda olan mükellefler, Ba ve Bs bildirim formlarını da elektronik ortamda vermek zorundadırlar.  

- Bildirimler Türk Lirası (TL) olarak doldurulacak ve 1 TL’nin altında kalan tutarlar dikkate alınmayacaktır. Diğer bir ifade ile kuruş bilgileri ihmal edilecek ve bildirimlerde kesinlikle gösterilmeyecektir. 

- Bildirim formlarına belirlenen haddi aşan ithalat ve ihracat işlemleri de yazılacaktır. Ba bildirim formunun doldurulmasında, Türkiye'de mükellef olmayanlardan yapılan alımlar için satıcının vergi kimlik numarası "1111111111" olarak kodlanacaktır. Bs bildirim formunun doldurulmasında ise, Türkiye'de mükellef olmayanlara yapılan satışlar için alıcının vergi kimlik numarası "2222222222" olarak kodlanacaktır.
 

- Mükellefler, elektronik ortamda verdikleri bildirim formlarını onayladıktan veya kağıt ortamında bildirimde bulunduktan sonra, verdikleri bildirim formunda hata yaptıklarını belirlemeleri halinde düzeltme yapabilirler. Ancak, düzeltme bildirimi süresinden sonra verilmiş ise, 213 sayılı Vergi Usul Kanununun mükerrer 355’inci maddesi hükmü uyarınca özel usulsüzlük cezası kesilecektir. (Örneğin; bir mükellefin Ocak ayı Ba-Bs formlarını Şubatın 5'inden Martın 5'ine kadar vermesi gerekmektedir. 5 Şubat ile 5 Mart arasında yapılacak düzeltmelerde herhangi bir ceza uygulanmayacaktır. Ancak 5 Marttan sonra Ocak dönemi için verilecek düzeltme bildirimleri için özel usulsüzlük cezası kesilecektir.)

- Düzeltme işleminde ilk bildirim formu tamamen iptal edilmekte ve ikinci defa verilen bildirim formu geçerli kabul edilmektedir. Bu sebeple, düzeltme yapması gereken mükelleflerin, yeni bildirim formunu, daha önce bildirimde bulunulmamış gibi tüm alım-satım bilgilerini içerecek şekilde doldurmaları gerekmektedir.

- İşini bırakan (terk eden) mükellefler bildirim formlarını işin bırakıldığı tarihi izleyen ayın son günü akşamına kadar vermek zorundadırlar.

- Tasfiyesi devam eden mükellefler bildirimlerini, tasfiye süresince aylık dönemler halinde vereceklerdir. Tasfiye sonunda ise bildirimler, tasfiyenin sonuçlandığı tarihten itibaren otuz gün içinde tasfiye memuru veya 3568 sayılı Kanuna istinaden yetki almış meslek mensupları tarafından verilecektir.

- Birden fazla şubesi bulunan mükellefler bildirim formlarını şube bazında değil, şube bilgilerini birleştirmek suretiyle merkezden tek bir form halinde vereceklerdir.  

- Bir kişi veya kurumdan yapılmış olan ve belirlenen haddi aşan alımlar, Ba bildirim formu ile bildirilecek; bu alımların bir kısmı daha sonra iade edilmişse, bu iadeler -belirlenen haddin üzerinde olması halinde-  Bs bildirim formunda satış olarak gösterilecektir. Aynı şekilde, bir kişi veya kuruma yapılmış olan ve belirlenen haddi aşan satışlar, Bs bildirim formu ile bildirecek; bu satışların bir kısmı daha sonra iade alınmışsa, bu iadeler -belirlenen haddin üzerinde olması halinde- Ba bildirim formunda alım olarak gösterilecektir.

 - Herhangi bir mal ve hizmet alımına bağlı olarak, ödemenin gecikmesi suretiyle ortaya çıkan ve fatura düzenlenmek suretiyle alıcıya yansıtılan kur farkı gelirleri/giderleri de bildirimlere dahil edilecektir.

- Bildirim formlarını düzenlerken özel tüketim vergisi ayrıştırılmayacak, alım ve satımlar özel tüketim vergisi dahil tutarlarıyla gösterilecektir.  

- Mükellefler, müstahsil makbuzu düzenlemek suretiyle yapmış oldukları alımlarını Form Ba ile bildirmek zorundadırlar. Müstahsil makbuzu ile yapılan alımlar, gelir vergisi tevkifatı yapılmadan önceki brüt tutarları ile bildirilecektir.

- Kurumlar vergisinden muaf olanlar Ba ve Bs bildiriminde bulunmayacaklardır.

- Elektrik, su, doğalgaz gibi bir hizmet tesliminin bildirim uygulaması bakımından diğer mal ve hizmet teslimlerinden farkı bulunmamaktadır. Belirtilen hadlerin aşılması halinde durumuna göre Ba veya Bs bildirim formları ile bildirilecektir. 

- Bildirim formlarını elektronik ortamda veya kağıt ortamında belirlenen süre içinde vermeyen, eksik veya yanıltıcı bildirimde bulunan mükellefler hakkında 213 sayılı Vergi Usul Kanununun mükerrer 355’inci maddesi hükmü uyarınca işlem yapılacaktır.  

 Katma değer vergisi beyanlarının otokontrolüne imkan tanıyacak olan Ba-Bs formları ile mükelleflerin mal alım satımları ile KDV beyanları çapraz kontrole tabi tutulacaktır.

Buna göre yapılacak çapraz kontrollerde kayıt dışı bırakılan ve kayıtlara alınmayan alış ve satışlar ile sahte belge düzenleyen ve kullananların tespiti çok kolay bir şekilde olacaktır.  

Bu nedenle mükelleflerimizin Ba-Bs formlarını düzenlerken bu hususları göz önünde bulundurmaları kendi yararlarına olacak ve ileri bir tarihte herhangi bir cezai müeyyide ile karşılaşmak zorunda kalmayacaklardır.

Diğer önemli bir hususu da belirterek yazıma son vermek istiyorum. Mükelleflerin bildirim süresi içerisinde yaptığı düzeltmeler için herhangi bir cezai müeyyide bulunmamaktadır. Ancak bildirim süresinden sonra verilen düzeltme formları nedeniyle mükellefler 213 sayılı VUK'nun mükerrer 355. maddesine göre özel usulsüzlük cezası ile karşılaşacaklardır. Ba ve Bs bildirim formlarının verilmesinde bu konunun gözardı edilmemesi önem arz etmektedir.

Mahmut SUÇİÇEK

Vergi Denetmeni
mahmutsucicek@gmail.com

www.muhasebenet.net